خازن تانتالیوم (Tantalum Capacitor) یک نوع خازن الکترولیتی جامد یا مایع است که از فلز تانتالیوم به عنوان آند و یک لایه اکسید تانتالیوم به عنوان دیالکتریک استفاده میکند. این خازنها به دلیل چگالی انرژی بالا، پایداری حرارتی عالی و عمر طولانی در مقایسه با خازنهای آلومینیومی، در مدارهای الکترونیکی فشرده و پیشرفته کاربرد گستردهای دارند.
ویژگیهای کلیدی:
- اندازه کوچک و ظرفیت بالا (از چند میکروفاراد تا چند صد میکروفاراد)
- ولتاژ کاری پایین تا متوسط (معمولاً ۲٫۵V تا ۵۰V)
- پایداری دمایی بالا (محدوده دمایی معمول: -۵۵°C تا +۱۲۵°C)
- عمر طولانی و نرخ خرابی پایین
- مقاومت سری معادل (ESR) پایین نسبت به خازنهای الکترولیتی آلومینیومی
انواع:
- خازن تانتالیوم جامد (Solid Tantalum) – رایجتر، با اکسید منگنز به عنوان کاتد
- خازن تانتالیوم پلیمری (Polymer Tantalum) – با الکترولیت پلیمری، ESR پایینتر و ایمنی بیشتر
استانداردهای رایج:
- EIA-535 (سایزبندی CASE)
- AEC-Q200 (برای قطعات خودرویی)
- MIL-PRF-55365 / MIL-PRF-39003 (کاربردهای نظامی و هوافضا)
کاربردها:
- منابع تغذیه سوئیچینگ (SMPS)
- مدارهای پردازش سیگنال
- دستگاههای پزشکی و نظامی
- تجهیزات ارتباطی و مخابراتی
معایب:
- حساس به ولتاژ معکوس و اضافه ولتاژ
- احتمال انفجار در صورت اتصال کوتاه یا استفاده نادرست
به طور کلی، خازنهای تانتالیوم گزینه ای ایده آل برای طراحی های فشرده و پرکاربرد هستند، اما باید با دقت در مدار قرار داده شوند تا از آسیب جلوگیری شود.